Willem J. Ouweneel in Oolde bij Laren, waar Hendrik Willem Heuvel werd geboren. 
Willem J. Ouweneel in Oolde bij Laren, waar Hendrik Willem Heuvel werd geboren.  (Foto: PR)

'Het allermooiste boek over het boerenleven'

  Cultuur

Borculo/Gelselaar - Voor het meesterwerk 'Oud-Achterhoeksch Boerenleven' van Hendrik Willem Heuvel klinkt bijna een eeuw na de verschijning landelijk lof. Filosoof, theoloog en niet-Achterhoeker Willem Ouweneel noemt het een boek van 'nationale betekenis'. Hij werkt hard aan een passend vervolg met als titel 'Oolde, mijn Oolde!'. Naar woorden van de auteur, die verwijzen naar zijn jeugdparadijs in deze Larense buurtschap.

Hendrik Willem Heuvel (1864-1926) wordt nog vaak 'meester' genoemd. Hij was onderwijzer in zijn geboorteplaats Laren en schoolhoofd te Gelselaar en Borculo, waar vrijdag 10 mei als eerbetoon aan hem twee kunstwerken zijn onthuld. Bekendheid kreeg Heuvel als schrijver over Achterhoekse streekgeschiedenis en volkskunde.

Het werk 'Oud-Achterhoeksch Boerenleven', dat in 1927 postuum verscheen, wordt gezien als het belangrijkste werk van Heuvel. De 74-jarige bioloog, filosoof en theoloog Willem Ouweneel is al van jongs af zeer geïnteresseerd in deze klassieker van Heuvel, die tot in deze eeuw is herdrukt. Een groot deel van het voorgeslacht van Houtenaar Ouweneel komt uit de Achterhoek en ook zijn echtgenote komt hier vandaan.

Door grote interesse voor genealogie raakte Ouweneel al in zijn jeugd gefascineerd door het boerenleven van veel van zijn voorouders in de Achterhoek. Zo kreeg hij ook al vroeg het populaire werk van Heuvel in handen: "Ik verslond het met rode oortjes en heb het sindsdien vele malen herlezen. Toen al bedacht ik hoe mooi het zou zijn om een boek samen te stellen waarin allerlei biografische en genealogische, volks- en heemkundige, kerk- en streekhistorische, dialectische en lexicografische, theologische en filosofische toelichtingen zouden kunnen worden gegeven. Het zou nog tientallen jaren duren voordat ik precies de juiste mensen vond die én vakkundig bleken te zijn én even enthousiast als ik voor een dergelijk project. Het zijn leden van een naar Heuvel vernoemde studiekring en werkgroep." De verwachting is dat het boek, een handleiding bij Heuvels standaardwerk, volgend jaar uitkomt.

Nog steeds is Oud-Achterhoeks Boerenleven in de ogen van Ouweneel het allermooiste boek over het boerenleven van die tijd: "Niet alleen met het oog op de Achterhoek, maar ik vind het een monument van wat het plattelandsleven betekende in de tweede helft van de negentiende eeuw. Het boek heeft voor mij ook groot literair gehalte, het is ook eigenlijk een semi-roman." Ouweneel acht Heuvels boek van nationale betekenis: "Dat vind ik absoluut. Zowel wat het literaire karakter betreft als ook omdat het boerenleven in Friesland of in Zeeland niet zo gek veel anders was. Ik vind – en dat hebben anderen ook wel eens gezegd – dat het boek van eenzelfde soort betekenis is als de Camera Obscura van Nicolaas Beets."

Een filmpje op YouTube belicht het project, dat zich richt op heel Nederland.

Meer berichten